وبلاگِ علمی محققِ جوان
تحقیق و پژوهش های علمی، دانشگاهی و آموزشی
آرشیو وبلاگ
نویسنده: زری دولت فر - پنجشنبه ٢٩ فروردین ۱۳٩٢

آتش­فشان volcanoes

آتش­فشان به دهانه یا شکافی گفته می­شود که در زمین پدید می­آید و از محل آن، ماگما (سنگ­های مذاب) به همراه گاز، خاکستر و قطعات سنگ جامد به بیرون فوران می­کند. فعالیت­های آتش­فشانی را بیشتر در محل حاشیه­ی ورقه­های سازنده­ی پوسته­ی زمین می­توان مشاهده کرد. حاصل این فعالیت­ها ایجاد کوه­هایی است که شکل مخروط آنها بستگی به نوع فوران و ساختمان زمین در آن محل دارد. در اثر گرم شدن آب­های زیرزمینی توسط ماگما، فعالیت­های هیدروترمال (گرمابی) رخ می­دهد.

 

در صورت تمایل روی ادامه مطلب کلید کنید.


فعالیت­های هیدروترمال

واژه­ی هیدروترمال از دو کلمه­ی یونانی هیدرو (آب) و ترمال (گرما) گرفته شده است. در محل­های آتش­فشانی، از ترکیب آب و گرما در زیر زمین، نتایج جالبی حاصل می­آید. در بستر بعضی از اقیانوس­ها با ورود آب دریا به درون شکاف­های موجود و آمیخته شدن آن با ماگمای داغ، ستون­های دود مانند غلیظی از آب داغ تشکیل می­شود که محتوی گازها و کانی­های زیاد است. از جمله فعالیت­های هیدروترمال بر روی زمین می­توان به چشمه­های آب داغ، آبفشان­ها و گل­فشان­هایی اشاره کرد {که در اطراف تفتان در بلوچستان و در آذربایجان نظایر آن­ها را می­توان یافت}.

کوه­زایی mountains

زمانی که لایه­های سنگی تحت تأثیر جنبش­هایی که در ورقه­های سازنده­ی پوسته  صورت می­گیرد تحت فشار قرار گیرند، به سمت بالا رانده می­شوند و کوه­ها را پدید می­آورند. این سنگ­ها که تحت تأثیر فشارهای جانبی برجستگی می­یابند، چین­خوردگی­ها و یا کوه­های گسلی را تشکیل می­دهند. البته، فوران­های آتش­فشانی هم کوه­های مخروطی شکلی را به وجود می­آورند. از زمان پیدایش زمین تاکنون، بارها رشته کوه­هایی پدید آمده و سپس فرسایش یافته و از میان رفته­اند.

برای مثال رشته­کوه­های چین خورده هیمالیا نتیجه­ی برخورد دو ورقه­ی هندوستان و آسیا است. ورقه­ی هندوستان همچنان در حال فشار آوردن به ورقه­ی آسیاست و تا کنون، فلات تبت را به ارتفاع بیش از 5 کیلومتر  بالا رانده است.

تشکیل چین­خوردگی

زمانی که از پهلو و روبه داخل به لایه­های رسوبی فشاری مداوم و آرام وارد شود، آن­ها در طول زمان چین­خوردگی می­یابند. البته، سنگ­ها هم مانند هر جسم جامدی، قابل فشرده شدن و کاهش حجم نیستند، بنابراین، با تحمل فشار یا تغییر شکل می­دهند و یا خرد می­شوند.

کوه­های گسلی

کوه­های گسلی زمانی تشکیل می­شوند که لایه­های سنگی در اثر فشاری که به آنها وارد می­شود شکسته شده و از حالت افقی در می­آیند. به این قبیل شکستگی­ها، گسل می­گویند. توده­های شکسته شده چون از زیر فشار آزاد می­شوند، ممکن است نسبت به هم به بالا، پایین یا پهلوها بلغزند و حتی بر روی هم رانده شوند. ایجاد چنین تغییراتی در سنگ­ها معمولا به گذشت میلیون سال زمان نیاز دارد و در این مدت، لایه­های سنگی کوه­هایی به ارتفاع چند هزار متر را پدید می­آورند.

 

 

دایره المعارف اینترنتی علوم – انتشارات محراب قلم

من در رشته تولید و بهره وری گیاهان دارویی و معطر تحصیل کردم، همچنین فارغ التحصیل در رشته مهندسی منابع طبیعی گرایش محیط زیست هستم. سعی من برآنست اندکی از مباحثی که آموخته ام را به اجرا بگذارم. با احترام از مساعدت های خانواده و دوستانم صمیمانه سپاسگزارم و سر فرود می آورم ... در پناه خداوندگارم باشید.
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :